نظام دو نرخی ارز در ایران باعث شده تا در حوزه تجهیز و تخصیص منابع جامعه به دو گروه برنده و بازنده تقسیم شود. گروه برنده آنهایی هستند که به نحو‌های مختلف از شکاف نرخ مبادله‌ای و آزاد استفاده می‌کنند و منفعت بر پایه رانت خود را به حداکثر می‌رسانند. اما گروه بازنده عموم مردم هستند که به‌طور بالقوه باید منافع رانت‌محور گروه اول را تصاحب می‌کردند. نمونه واضحی از رانت یادشده در برخی بازار کالاهای صادراتی اتفاق می‌افتد. به این معنی که، برخی کالاها را از شرکت‌های دولتی با ارز مبادله‌ای دریافت می‌کنند و ارز دریافتی از محل صادرات را در بازار با قیمت آزاد می‌فروشند. کارشناسان علاج این وضعیت رانتی را یکسان‌سازی نرخ ارز می‌دانند. به باور آنان، اگر به هر دلیلی امکان یکسان‌سازی فراهم نیست، سیاست‌گذار باید نسبت به تغییر مبنای قیمت‌گذاری‌ها از ارز مبادله‌ای به ارز آزاد اهتمام داشته باشد. یکی از نمونه‌های بارز بازار رانتی وضعیت «قیر» و «وکیوم باتوم؛ به‌عنوان مواد اولیه تولید قیر» است. در این خصوص، کارگروه تنظیم بازار مصوبه‌ای مبنی‌بر «فروش وکیوم باتوم به‌طور کامل در بورس کالا و بر مبنای ارز آزاد» ارائه کرده است. اگر این تصمیم به‌دلیل فشار گروه ذی‌نفع با شکست مواجه شود، علاوه‌بر محروم کردن کشور از درآمد ارزی بالاتر، مصداق تداوم حاکمیت رانت است.

Source: بانک و بیمه